روح الله امين آبادي
1-سازمان نظام پزشكي كشور براي اولين بار در اوايل مرداد سال جاري، همايشي را تحت عنوان «عدالت در سلامت» با حضور صاحبنظران، اساتيد و پژوهشگران حوزه سلامت، براي بررسي نقش مولفه ها و شاخص هاي مختلف در دستيابي به سلامت عادلانه برگزار مي كند.
2-پيشرفت هاي پزشكي ايران بركسي پوشيده نيست، زماني ايرانيان براي هر بيماري پيش پا افتاده اي راهي خارج مي شدند و با خود مبالغ كلاني ارز خارج مي كردند.
امروز تقريباً هيچ بيماري اي يافت نمي شود كه پزشكان متخصص ايراني قادر نباشند آن را درمان كنند و يا راه علاج آن را ندانند.
چند روز پيش رئيس جمهور با حضور در مراسم رونمايي از سامانه راهبري جراحي هوشمند كه پيش از ظهر پنج شنبه گذشته در مجتمع بيمارستاني امام خميني(ره) برگزار شد گفت: ايران بايد در عرصه علمي حرف اول را در جهان بزند. اين آرزو محقق نخواهد شد جز زماني كه ما به عدالت پزشكي در كشور بينديشيم و براي آن برنامه ريزي كنيم. يكي از مولفه هايي كه براي رسيدن به عدالت پزشكي بايد به آن توجه شود موضوع امكانات پزشكي است. بيماري را تصور كنيد كه مبتلا به يك بيماري صعب العلاج و يا به عبارتي ديگر خاص مي باشد. هر چند پزشكان بتوانند اين بيماري را درمان كنند و يا راه علاج آن را بدانند ولي اگر داروي لازم به بيمار نرسد و يا در كشور به صورت كافي توزيع نگردد علم پزشكي به درد بيمار نخواهد خورد.
3-به اصل موضوع باز گرديم!
منظور از عنوان «عدالت در سلامت» چيست؟
توزيع نامساوي و نامناسب منابع و امكانات بهداشتي- درماني و در كنار آن عدم امكان دستيابي به خدمات درماني علي رغم در دسترس بودن، از مولفه هاي تعيين كننده در سلامت عادلانه است.
براي اين كه بدانيم به عدالت در سلامت رسيده ايم بايد به سه سوال اصلي پاسخ دهيم:
1-آيا ارتقاي شاخص هاي سلامت در جامعه از جمله كاهش مرگ و مير مادران در حين زايمان، كنترل زاد و ولد و نرخ رشد جمعيت، پوشش واكسيناسيون، زمان دسترسي به خدمات اورژانس و... در همه گروه هاي جمعيتي رخ داده و يا شامل گروه معيني از جمعيت كشور شده است؟
2-آيا ارتقاي شاخص ها به بهبود كيفيت زندگي اشخاص نيز منجر شده است يا نه؟
3-آيا بهبود شاخص ها مربوط به دوره و مقطع زماني خاصي بوده يا پايدار و مستمر است؟
در صورتي كه پاسخ ما به سه سوال فوق مثبت باشد مي توانيم بگوييم در حد قابل قبولي به عدالت در سلامت رسيده ايم.
به عبارت ديگر امكانات پزشكي بايد در دسترس همه اقشار جامعه قرار گرفته و بهبود شاخص ها منجر به بهبود كيفيت زندگي مردم شود و نيز مربوط به دوره و مقطع زماني خاصي نباشد.
عدالت در سلامت به معني آن است كه اطمينان داشته باشيم هر فردي مطابق نياز و استحقاق، از مواهب سلامت و خدمات و سرويس هاي بهداشتي و درماني بهره مند مي شود. اميد مي رود جمهوري اسلامي با داشتن پزشكاني مجرب و متخصص به حدي به عدالت اجتماعي نائل شود كه ديگر در اقصي نقاط ميهن اسلامي بيماري به دليل نوشداروي بعد از مرگ سهراب متحمل مصائب جبران ناپذير نگردد.