کیهانی ها

داوران!

پژمان كريمي
نگارنده، پريروز، درباره برخي از ضروريات جشنواره بين المللي فيلم فجر سطوري بيان كرد.
در آن سطور به جايگاه هيئت داوران و تأثير انتخاب هاي آن بر روند سينماي ايران دست كم طي يك سال آتي، اشاره هايي صورت گرفت. بايد گفت درباره چينش و تركيب هيئت داوران سه نظر وجود دارد:
نظر نخست تأكيد مي كند كه اعضاي هيئت داوران، فارغ از هرگونه سليقه و شاخصه اخلاقي، بايد با شاخص قرار دادن «تخصص» انتخاب شوند تا نتيجه داوري آنها درواقع برآيند تخصص و معتبر و قابل استناد باشد.
نظر دوم؛ بر آن است كه هيئت داوران برپايه سلايق مختلف حرفه اي هاي سينما شكل پذيرد تا هيچ گونه نگاهي و سليقه خاصي در كار انتخاب تحميل نگردد و هيچ انديشه اي در فرآيند انتخاب مهجور نماند.
نظر سوم اما خواهان شكل گيري هيئت داوراني برآمده از سينماگران و كارشناسان متعهد است كه تخصص و تعهد را در كنار هم مي بيند.
نگارنده با نظر سوم موافق است!
ما براي هنر، مأموريتي سترگ قائليم و آن به تعبير شهيد اهل قلم مرتضي آويني، بازگرداندن انسان ها به فطرت الهي شان است. از اين منظر، هنر ديني شكل مي گيرد. هنري كه به تهذيب نفس همت دارد. بيدارگر است. طواغيت درون و برون را رسوا و نفي مي كند. مصلح است و نقطه عزيمت آن اصلاح است. منادي است. تعالي بخش است. نسبت به انحطاط انسان ها، انذار مي دهد و رو به رحمت الهي بشير است. نمي توان جامعه اسلامي و ديني را منهاي هنر ديني متصور شد.
هنر ديني در جامعه ديني، ابزاري براي آگاه كردن و در نهايت زمينه سازي براي تنزه و رستگاري فردي و اجتماعي است.
در سايه هنر ديني، سينماي ديني هم تعريف مي شود. سينماي ديني در جامعه ديني وقتي محقق مي شود كه سينماگر ديندار و حرفه اي را بشناسيم. الگو و مصداق سينماي ديني را وصف و معرفي و حمايت كنيم. جشنواره اي به بزرگي جشنواره فيلم فجر، بستر اين اتفاق است.
29دوره از جشنواره بين المللي فيلم فجر گذشته اما حاصل چيست؟ سينماي ديني محقق شده است؟ سينماي ايران را مي توان به تمامي ديني ناميد؟ در جشنواره سال گذشته، بيش از 20فيلم سينماي ايران با مباني انقلاب و نظام و ارزش هاي اخلاقي جامعه ما داراي منافات روشن بود. اين فيلم ها در جشنواره فيلم فجر شركت كردند و به نمايش درآمدند. در ادوار جشنواره، آثار و عناصري هدف تقدير قرار گرفتند كه اساساً هيچ وجه تناسبي با سينماي ديني نداشتند. مثلاً فيلم «جرم» و تقدير از سازنده آن چه نسبتي با سينماي ديني و سينماي مطلوب ما دارد؟! هيچ! بنابراين، اگر برپايي جشنواره فيلم فجر را به دليل بزرگداشت انقلاب و دستاوردهاي فرهنگي آن بدانيم، اگر جشنواره را يك ابزار براي تحقق سينماي ديني بدانيم، سياست حاكم بر جشنواره و تركيب هيئت داوران كاملاً مشخص مي شود. ديگر انتخاب داوران جشنواره، فيلم جرم نمي شود. ديگر فردي مانند سازنده فيلم جرم -حامي جريان فتنه- در جشنواره اي كه بهانه برگزاري آن، پيروزي انقلاب اسلامي است، هدف تقدير قرار نمي گيرد.
جشنواره سي ام فيلم فجر در پيش است. نگاه ما به تركيب هيئت داوران است. اعضاي اين هيئت بايد سينماگران و كارشناسان متخصص و متعهد باشند. اين يك ضرورت است كه تخلف از آن با ذات جشنواره و برپايي آن دچار تزاحم معنا مي شود.