از دوشنبه هفته پيش، بوش رئيس جمهور آمريكا، سفر دوره اي خود را به اروپا آغاز كرد. استفان هادلي، مشاور امنيت ملي آمريكا، پيشتر گفته بود كه برنامه هسته اي ايران يكي از موضوعات مهم گفتگوي بوش با رهبران اروپاست و در اين نشست ها آمريكا از كشورهاي اروپايي خواهد خواست كه فشار عليه برنامه هاي اتمي ايران را افزايش دهند.
در حالي كه ايران بر حق مسلم و مشروع خود براي استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي تاكيد داشته و به برنامه هاي اتمي خود شتاب بخشيده است، بوش در آخرين سفر خود به اروپا، كشورهاي اروپايي را براي اعمال تحريمهاي مالي سخت تر عليه ايران تحت فشار قرار داده و از آنها خواسته است تا زمينه اجراي قطعنامه اخير شوراي امنيت را هموار نمايند.
در سفر بوش به اروپا، موضوع اقدام بر ضد بانك ملي و كاهش بيشتر اعتبارات صادراتي مربوط به ايران و بحث مبادلات مالي سازمانهاي اقتصادي با ايران مطرح شده است و آمريكا سعي دارد كه شركت هاي فعال در حوزه انرژي را از هرگونه معامله با ايران بازدارد.
در عين حال، اگرچه كشورهايي مثل انگليس و فرانسه در اين زمينه از آمريكا حرف شنوي دارند، ولي اولويت بيشتر اعضاي اتحاديه اروپا موضوع امنيت انرژي براي اين كشورهاست. بسياري از كشورهاي اروپايي از وابستگي خود به گاز روسيه احساس خطر مي كنند و معتقدند كه ذخيره گاز ايران بسيار اهميت دارد و به همين دليل به مراودات و معاملات در زمينه انرژي تمايل بيشتري نشان مي دهند. گزارش روزهاي پاياني اين سفر نشان مي دهد كه اروپا آهسته تر از آنچه آمريكا اميدوار بود، در زمينه اعمال تحريمهاي جديد براساس قطعنامه اخير شوراي امنيت شامل تحريم بانك ملي، حركت كرده است.
كارشناسان معتقدند اين سفر ناموفق ترين سفر بوش از زمان به قدرت رسيدنش در آمريكا، خواهد بود. روزنامه «فيگارو»چاپ فرانسه در اين زمينه مي نويسد: «احساسات نسبت به رئيس جمهوري كه ديگر در حال ترك پست خود است، بيشتر بر مبناي بي تفاوتي است. سياستمداران برجسته اروپايي بيشتر در انتظار ديدار با جانشين آتي بوش هستند تا خود او».
در كاخ سفيد نيز انتظار زيادي از اين سفر وجود ندارد. مشاور امنيتي بوش درباره نتايج اين سفر اظهار مي كند: «به اعتقاد من در اين سفر خبرهاي تازه و هيجان برانگيزي را تجربه نخواهيم كرد.» غالب كارشناسان اروپايي هم در اين زمينه معتقدند؛ نشست اتحاديه اروپا و آمريكا فقط در اين زمان برگزار شده است تا در تقويمها ثبت شود! البته در زمينه هايي چون محيط زيست مي تواند همكاريهايي بين اروپا و آمريكا وجود داشته باشد، اما، حتي دراين باره نيز همه به دوران پس از بوش چشم دوخته اند.
جالب است در حالي كه بوش مشغول سفر در اروپاست، در كنگره آمريكا بار ديگر مساله استيضاح وي مطرح شده است. مبتكر اين لايحه، دنيس كوسيسنيچ، نماينده حزب دموكرات و نامزد سابق پست رياست جمهوري آمريكا است. به عقيده وي، رئيس جمهوري آمريكا مي بايست بخاطر اشتباهاتي كه طي 8 سال گذشته مرتكب شده، استيضاح شود. بطور طبيعي از مذاكرات رئيس جمهوري كه روزهاي پاياني قدرت خود را سپري مي كند و در حالي كه مشغول لابي با طرفهاي اروپايي است، لايحه استيضاحش براي چندمين بار در كنگره مطرح مي شود، نبايد انتظار موثري داشت.
يكي ديگر از اهداف اين سفر و از جمله مهمترين محورهاي مذاكرات بوش در اروپا، مساله صلح خاورميانه است. بوش بارها وعده داده كه تا پيش از پايان دوره رياست جمهوري خود صلح را در خاورميانه برقرار كرده و در واقع براي تثبيت بزرگترين متحد خود يعني اسراييل غاصب قدم بردارد. اين در حالي است كه نوار غزه و مردم بي گناه فلسطين در تحريم اولين نيازهاي زندگي خود به سر برده و مثل نقاط ديگر فلسطين آماج حملات وحشيانه رژيم صهيونيستي مي باشند. زمان باقي مانده از رياست بوش بسيار سريعتر از آنچه وي انتظارش را دارد در حال سپري شدن است و به نظر نمي رسد در چندماه باقي مانده از قدرتش، قادر به اجراي طرح دو كشور مستقل فلسطين و اسراييل (غاصب) باشد.
هدف ديگر بوش از اين سفر، تحكيم روابط آمريكا با كشورهاي مهم اروپايي است. رسيدن به اين هدف نيز اندكي مشكل به نظر مي آيد چرا كه پس از حمله آمريكا به عراق در سال 2003، روابط اين كشور با اتحاديه اروپا دچار سردي شد.
روزنامه آلماني «اشپيگل» با تاكيد بر اينكه سعي دارند ديدار 6 روزه بوش از اروپا را يك خداحافظي هماهنگ و بي دغدغه به دنيا معرفي كنند، مي نويسد: «موضوع اصلي در اين سفر وصيت نامه بوش است. وي مي خواهد در اين سفر سخنان دوستانه اي از اروپايي ها بشنود و به اين ترتيب نشان مي دهد كه در گزارشها درباره اختلافات بين آمريكا و اروپا اغراق شده است.» اين در حالي است كه اكثر اروپايي ها به گونه ديگري به اين موضوع مي نگرند. براساس همه پرسي موسسه گرايشهاي كشورهاي حاشيه اقيانوس اطلس ]TRANS ATLANTIK TRENDS[، هشتاد درصد اروپايي ها سياستهاي بين المللي بوش را رد مي كنند.
در مركز سياست هاي كابويي بوش، استراتژي نظامي قرار داشت و از اين نظر، يك جنگ بازدارنده بهتر از هر سياست بازدارنده اي تلقي شده است. اروپا با چنين سياستي نابود شد چرا كه از نظر آمريكا در سياست هايش هيچ موردي براي سؤال كردن وجود نداشت و هر كس كه خود را به اين جريان متصل مي كرد، متحد وي محسوب مي شد. كاخ سفيد در دوره رياست بوش، با بي توجهي به اروپا، هرگز مراعات و ملاحظه اين اتحاديه را نكرد و آن را مورد مشورت قرار نداد. بوش معتقد بود اگر با ما نيستيد عليه ما هستيد!
بوش كه مثل هميشه دنبال كسب اجماع عليه برنامه هاي هسته اي ايران است در آخرين نشست آمريكا و اروپا در دوران رياست جمهوري خود در اسلووني با ناديده گرفتن اين واقعيت تلخ كه كشورش اولين جنايت تاريخ بشر در استفاده از بمب اتمي را به نام خود ثبت كرده و رژيم صهيونيستي، صاحب صدها كلاهك هسته اي در جهان است، با اشاره به اينكه به برنامه غني سازي ايران نمي توان اعتماد كرد، هشدار مي دهد؛ «اگر ايران به سلاح هسته اي دست يابد، آنگاه جهان آزاد از خود خواهد پرسيد كه چرا ما در آن زمان كاري انجام نداديم؟»!!
اين اظهارات و اتهامات واهي در حالي صورت مي پذيرد كه گزارش اخير آژانس بين المللي انرژي اتمي تاكيد مي كند برنامه هسته اي ايران صلح آميز بوده و هيچگونه انحرافي به سوي تسليحاتي شدن ندارد.اين گزارش پس از 3000 نفر روز بازرسي گسترده منتشر شده است.
ايران به موجب قوانين بين المللي حق غني سازي اورانيم براي مصارف غيرنظامي را داراست و به رغم فشارهاي غرب و در رأس آن آمريكا براي توقف غني سازي، اعلام كرده كه تحت هيچ شرايطي از حقوق مسلم هسته اي خود دست نخواهد كشيد.
بدون ترديد، افزايش فشارهاي آمريكا بر متحدان غربي خود به منظور همراه شدن با سياست هاي خصمانه واشنگتن عليه تهران و تهديدهاي مقامات رژيم صهيونيستي، نشانه آن است كه تحريمهاي گذشته عليه جمهوري اسلامي ايران، ذره اي خلل در عزم راسخ مردم و مسئولان كشور در دستيابي به فناوري هسته اي وارد نكرده چرا كه گوش ملت غيور ما از اين حرفها پر است.
بوش ميراث سخت و پردردسري را براي جانشين خود به جا خواهد گذاشت. اعتبار آمريكا در دنيا به شدت كاهش پيدا كرده است و كسي كه كليد كاخ سفيد به وي سپرده خواهد شد بايد سخت تلاش كند تا اعتبار و اعتمادي را كه با سياست هاي كابويي بوش برباد رفته، مجدداً به آمريكا بازگرداند.
سفر بوش به اروپا بيش از آنكه بتواند اهداف از پيش ترسيم شده خود را محقق سازد، تور خداحافظي كابوي آمريكايي خواهد بود.
حميد اميدي