پژمان كريمي
هفته پيش، در آستانه فرارسيدن سالگرد حماسه غرورانگيز نهم دي، بر آن شديم اشعاري درباره اين رويداد باشكوه را منتشر كنيم. وقتي شروع به جستجو كرديم، كاملاً شگفت زده شدم! به چند دليل:
نخست؛ تعداد شاعران و اديباني كه به طور مشخص به موضوع حماسه نهم دي پرداخته اند، بيش از اندازه تصورم بود. در ميان سخن سرايان نام هايي به چشم مي آمد كه پيشتر نمي توانستيم از آنان شعري با مضمون انقلاب يا دفاع مقدس سراغ بگيريم. جالب اينكه بيشترشان نيز متعلق به نسل جوان و نوقلم هستند.
بايد گفت؛ حماسه نهم دي در پاسخ به رويدادي تلخ شكل گرفت. سران فتنه، با الگوبرداري از نسخه هاي انقلاب مخملين و با هدايت نظريه پردازان اين گونه انقلاب، تلاش كردند با دروغ تقلب و سپس به آشوب كشيدن كشور، نظام جمهوري اسلامي را سرنگون كنند.
در اين مسير، سران فتنه و عمله ميداني شان از هيچ جنايتي فروگذار نكردند. تجمع غيرقانوني به پا كردند، به خودروها و اماكن دولتي و خصوصي آسيب زدند، چادر از سر زن مسلمان كشيدند، بسيجيان را به شهادت رساندند، پروژه كشته سازي به راه انداختند، در مجلس عزاي يك فرد زنده سوگواري كردند، شايعه ساختند، دست دوستي و سرسپردگي به بيگانگان دادند، خيمه عزاداران حسيني را آتش زدند، به عزاداران وحشيانه هجوم آوردند، در روز عاشورا هلهله كردند و...! آيا طبيعي نبود و نيست كه هر انسان ايراني و مسلمان، در برابر چنين فتنه گراني واكنش نشان دهد؟ عصباني شود، فرياد بكشد؟
شاعران نيز به عنوان دلدادگان به مكتب اسلام، راه سعادت بخش و الهي امام حسين(ع)، در مقام ايرانيان دوستدار وطن و استقلال ايران و پايندگي هويت ايراني، با سلاح قلم، در برابر «فتنه» به پا خاستند.
آنان عاشقانه و به دور از جناح بندي هاي سياسي، به عنوان عاشقان اسلام و ايران، فتنه را مذمت كردند، فتنه گران را رسوا نمودند و به بزرگداشت حماسه بزرگ نهم دي پرداختند تا آموزه ها و پيامهاي اين روز الهي، همواره در دل و ذهن ايران و ايراني حك شود. آموزه هايي چون:
- آمادگي در برابر كينه و مكر و تقلاي دشمن، يك ضرورت هميشگي است.
- دفاع از ولايت، يعني دفاع از كليت اسلام، دستاوردهاي انقلاب و هويت ايراني و استقلال كشور.
- حضور مردمي در صحنه و درگاه خطر، عامل شكست قطعي دشمن است.
- وحدت، اهرمي كارآمد، در متلاشي كردن هيبت پوشالي بدخواهان، عمل مي كند.
- ملت ايران از ماهيت فتنه گران آگاه است و از آنان تبري مي جويد.
- ايرانيان، انقلاب و نظام و استقلالشان را مديون خون شهدا مي دانند و به كسي اجازه نمي دهند كه بركات خون شهدا را پايمال كنند.
- مردم، با وجود سلايق مختلف، بر سر اسلام و انقلاب و كشورشان، منسجم تر مي شوند.
دوم؛ با رويكرد آگاهانه و سرشار از شور و غيرت شاعران به حماسه نهم دي، «بصيرت» اين مفهوم ارزشمندانه و ارزنده، به ساحت شعر فارسي راه يافت.
بصيرت همان ابزاري است كه انسان حقيقت جو را ياري مي دهد كه در وقت فتنه ها، حق از باطل را تشخيص دهد و بتواند به درستي به وظيفه شرعي خود جامه عمل پوشاند.
شاعران ايراني، معناي بصيرت را در اشعار نغز خود، به درستي تبيين و تفسير كرده اند و تأكيد نموده اند كه تنها افراد بي بصيرت اند كه در طي فتنه ها و سركشي هاي زمان، دچار ترديد مي شوند به دامان كفر و نفاق لانه برمي گزينند. شاعران بصير ايراني، تصريح كرده اند كه اتكاء به كلام و اشارات ولايت است كه سبب ساز نجات و رستگاري و رهيدن از دام فتنه مي شود.
شاعران بصير به روشني سرنوشت تلخ فتنه گران را كه در حلقه خشم خداوند و مردم گرفتار مي آيند، تصوير كرده اند. با اين وصف، بصيرت، ارزشي است كه اينك مختص شعر فارسي ايراني است.
و جالب اينكه، هر دو ويژگي، در اوج شيوايي و غناي ادبي، در سروده شاعران بصيرمان، جلوه گر شده است.
از اين رو مي توان قاطعانه گفت كه؛ حماسه نهم دي، نه تنها آغاز فصل تازه بصيرت مردمي در صحنه سياسي ايران است، بلكه، زايش شعر بصيرت را موجب شد.