تحليل سينمايي دهمين انتخابات رياست جمهوري

«حاج كاظم» در مصاف با دلالان آژانس شيشه اي



آرش فهيم
1-دهمين انتخابات رياست جمهوري و رقابت نامزدهاي آن، بي شباهت به فيلم معروف و محبوب «آژانس شيشه اي» به كارگرداني ابراهيم حاتمي كيا نبود. در آن فيلم، شخصيت اصلي كه «حاج كاظم» نام دارد، براي ستاندن حق مظلومي، با مقاومت و مخالفت گروهي از اشراف، آقازاده ها و عوام فريب خورده روبرو شد. آنها نيز حاج كاظم را هياهوگر مي دانستند و معتقد بودند كه با كارهايش آبروي كشور و نظام را به خطر انداخته است. آنها حاج كاظم را باور نمي كردند و به او تهمت آدم ربايي و گروگانگيري زدند. اما مخاطبان فيلم، برخلاف «آدم هاي درون فيلم» شيفته حاج كاظم شدند و با او همزادپنداري كردند. او را باور نمودند و در لحظات تماشاي فيلم، با غرق در سلوك حماسي و عدالت خواهانه حاج كاظم، به اشراقي سياسي و انقلابي رسيدند.
2-موجي جديد عليه اشرافيت در كشورمان به راه افتاده است. اين گرايش عدالت خواهانه، انقلابي و اسلامي كه ميراث جاودانه امام خميني(ره) است، هميشه با اتحاد سركوب گرانه متجددان و متحجران روبرو بوده است. اوج اين تقابل در دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري رخ داد. تا آنجا كه اتحاد مافياي روشنفكران، سرمايه داران و متحجران، عمل به تكليف ديني و انقلابي در مقابل شواليه هاي فساد اقتصادي و اشراف زاده را بداخلاقي ناميدند. بدون شك هنرمندان نيز نمي توانند نسبت به اين گونه مسائل بي تفاوت بمانند.
تعارض بين پيروان اسلام ناب محمدي(ص) و اهالي جريان اشرافيت، به همين چند روز انتخابات محدود نخواهد شد و همان طور كه در 30سال اخير بوده است، در روزها، هفته ها، ماهها و سال هاي آينده نيز اتفاق خواهد افتاد.
در اين ميان هنرمندان متعهد ، رسالت سنگيني براي هدايت افكار عمومي به سمت حق دارند .
البته جز اين هم نمي توان انتظار داشت . همچنانكه امام خميني (ره) نيز مهم ترين رسالت هنر اين عصر ايران زمين را درافتادن با اشرافيت و سرمايه داري عنوان فرموده اند:« تنها هنـري مـورد قبـول قـرآن است كه صيقل دهنـده اسلام نــــاب محمـدي (ص ) ، اسلام ائمه هدي (ع) ، اسلام فقـراي دردمنــــــد ، اسلام پابرهنگان ، اسلام تازيانه خـوردگان تاريخ تلخ و شرم آور محروميت ها باشـد. هنـري زيبـا و پاك است كه كـوبنـده
سـرمايه داري مـدرن و كمـونيسـم خـون آشـام و نـابـود كننـده اسلام رفـاه و تجمل ، اسلام التقاط ، اسلام سازش و فـرومايگـي ، اسلام مـرفهيـن بـي درد و در يك كلمه اسلام آمريكايـي باشـد. هنر در مـدرسه عشق ، نشان دهنده نقاط كـور و مبهم معضلات اجتماعي ، اقتصادي ، سياسي ، نظامي است. هنر در عرفـان اسلامـي تـرسيـم روشـن عدالت و شـرافت و انصـاف و تجسيـم تلخكامـي گرسنگان مغضـوب قدرت و پـول است. هنر در جايگاه واقعي خود ، تصوير زالوصفتاني است كه از مكيدن خـون فرهنگ اصيل اسلامي ، فرهنگ عدالت و صفا لذت
مـي برنـد. تنها به هنري بايـد پرداخت كه راه ستيز بـا جهانخـواران شـرق و غرب و در رأس آنان آمـريكا و شوروي را بياموزد.»
3-تفاوت دو مرام عدالت خواه و اشراف منش، در فيلم هاي مستند تبليغاتي دوم دو رقيب اصلي هويدا بود. در مستند دوم احمدي نژاد (به كارگرداني جواد شمقدري) تكيه اصلي بر مردم و طبقات پائين اجتماعي بود. در فيلم مستند دوم ميرحسين موسوي (به كارگرداني احمدرضا درويش) مردم غايب بودند، فقط شات هايي از حضور طرفداران آن نامزد كه با اتوبوس از اين طرف، آن طرف جمع آوري شده بودند ديده مي شد. در مستند احمدي نژاد، او عقايد و تفكرات خودش را بيان مي كرد. منش و مرامش را به مردم معرفي مي كرد- اين كه از جنس مردم است- اما كارگردان مستند موسوي آنقدر دستش بسته بود كه مجبور شد فحاشي ها و تخريب هاي اين نامزد، عليه رقيبش را واگويه كند. در مستند احمدي نژاد، كارها و خدمات او معرفي مي شد. «مستقل» بود و مجبور نشد به ديگران تكيه كند. ولي در مستند موسوي ديديم كه كارگردان براي تشويق مردم به دادن راي به او، مجبور به بهره گيري از مهره امتحان پس داده اي به نام محمد خاتمي شد.
به هر ترتيب اين دو فيلم مستند، مي تواند نمونه كوچكي از روش دو رقيب باشد.
4- در اينجا نمي توان نقش مهم و تعيين كننده «صداوسيما» را فراموش كرد. رسانه ملي امسال در ويژه برنامه هاي تبليغاتي خود، به گونه اي عمل نمود كه موجب انفعال رسانه هاي خارجي شد. حتي در دو هفته زمان تبليغات نامزدها، صداوسيما نقش
كنش مند را بازي مي كرد و شبكه هاي ماهواره اي ضدانقلاب، واكنش مند بودند. منبع خبري رسانه هاي جهان اين بار صداوسيماي جمهوري اسلامي شد.
طراحي برنامه مناظره نامزدها، يك اقدام جسورانه بود كه باعث شد، مردم بهتر بتوانند با شخصيت و افكار نامزدها آشنا شوند. حتي در اين مناظره ها، كانديداها روحيات خود را نيز به نمايش گذاشتند. مثلا ميرحسين موسوي، از يك طرف بر «قانونگرايي» تاكيد مي كرد، اما تذكر قانوني مجري برنامه مناظره را برنتافت و در مقابل آن آشفته شد.
صداوسيما در موسم انتخاباتي امسال، نه تنها جوسازي هاي رسانه اي دشمنان را خنثي كرد كه باعث شد مردم سره را از ناسره بهتر تشخيص دهند.