کیهانی ها

محمد نوري زاد
سريال «فرار بزرگ» كه اين شب ها از شبكه يك سيما پخش مي شود، اساساً مفري براي نقد ندارد و حيف است كه بابتش وقت صرف كرد و نكته هايي از شدت ضعف آن نگاشت، اما صرفاً به جهت پول و وقتي كه از جيب مردمان برداشته و برمي دارد، شايسته توجه است. شايد كه، نه كارگردان و عوامل آن، بلكه رديف مديران با سابقه اي كه در تصويب و حمايت آن آستين بالا زده اند و جانانه به ميدان آمده اند، كمي به خود بلرزند و در زخمي كردن انقلابي كه با هزار خون جگر از متن مردم سر برآورد، به دنبال مقصر واقعي بگردند. «فرار بزرگ» سريالي است كه لابد مي خواهد در ايام پيروزي انقلاب، ما را با پوكي درباريان و عمله رژيم پهلوي آشنا سازد. اما به دليل برخوردار نبودن از كمترين وجه هنري و تاريخي و حتي سلامت و صداقت در داستاني كه قصد ابراز آن دارد، به ورطه اي درافتاده است كه مخاطب را عصبي مي كند و هيچ لبخندي كه نه، هيچ اعتنايي را نيز برنمي انگيزد. در «فرار بزرگ» مردان و زناني از اطرافيان رژيم پهلوي به تصوير آمده اند كه نه معرفتي، نه عرضه اي، نه برجستگي و هنري، هيچ ندارند. مردان و زناني پوك و بي خاصيت كه جز گفتاري سخيف و كشيدن ترياك و آشاميدن مشروب، كاري نمي كنند. مرداني زن ذليل و زناني درهم لوليده قرار است نمادي از رژيم پهلوي باشند. خداوكيلي، اولين چيزي كه به ذهن مخاطب مي رسد، اين است كه پيروزي بر اين جماعت واداده و مغشوش و لوده و بزدل، هنري نيست كه ما دهه فجرش را جشن بگيريم. خلاصه چشمتان روز بد نبيند، كاري كه قرار است مثلا طنز باشد، جز دروغ و لودگي و زخمي كردن انقلاب مردم، عايداتي ندارد. رژيم پهلوي، اگر چه در درون خود، مفاسدي داشته است، اما تشكيلاتي پولادين و متصل به سازمان سياي آمريكا و سازمان جاسوسي اسرائيل داشته و مناسباتش را اينان طراحي و تنظيم مي كرده اند. اصلا هم بناي اضمحلال نداشته است، بلكه قدرت مافوق و رهبري برجسته و فوق تصور امام خميني(ره) بوده كه طومار اين همه تشكيلات محكم و پاي برجا را درهم كوفت. خفيف ديدن دشمن، اولين آسيبش اين است كه پيروزي را و شأن پيروزي را پايين مي كشد. خدا به ما صبر بدهد در تحمل مابقي اين حكايت!

فيلم سينمايي بشارت منجي كه كوهي از پول بي زبان مردم را دود كرد و به هوا فرستاد، ناگهان در بخش مسابقه جشنواره فجر، سربرآورد.
اين فيلم آشفته كه هيچ واژه اي را در ترسيم تاراج بيت المال براي آن نمي توان يافت، كاري است نابجا و بچگانه و توهين به ساحت حضرت مسيح(ع). نويسنده، شخصاً از همه مسيحيان و مسلمين به خاطر ساخت اين كار كه يك «شوخي» بيش نيست، پوزش مي طلبد. شوخي از اين جهت كه يك صحنه، يك كلمه، يك تأمل، يك نكته قابل درآن يافت مي نشود! فيلم سينمايي «بشارت منجي» شايد از اين روي قابل بحث و تأمل باشد كه اگر فردا كسي و كساني خواستند پول مردم را به باد بدهند، يك نگاهي به آن بياندازند.
در فيلم سينمايي «بشارت منجي» نه فيلمنامه اي در كار است، نه كارگرداني، نه بازيگري، نه فيلمبرداري، نه تدويني، نه حسي، نه تعقلي، نه حتي فقط يك نگاه هنرمندانه اي، نه، نه، هيچ خبري از هنر و حيطه حواشي آن نيست. تنها فايده اي كه اين فيلم دارد، همان است كه گفتم، بگذارند جلوي مديراني كه ساخت آن را تصويب، و حمايت آن را در مدار مديريت خويش نهادند، و از آنان پرسيد برادر عزيز، بفرما خودت يك ساعت بنشين و تماشاي آن را تحمل كن و ببين با چه شيوه و اسلوبي مي شود كوهي از پول رايج مملكت را دود كرد و به هوا فرستاد! اي خداي متعال، مديران و مسئولان ما، كي و چگونه بيدار خواهند شد؟!